poniedziałek, 17 sierpnia 2015
Prężec (Chrysotoxum cautum).
Prężec jest to muchówka z rodziny bzygowatych, liczącej sobie w naszym kraju ok 400 gatunków. W Polsce mamy aż 11 gatunków z rodzaju Chrysotoxum. Wystarczająco, żeby się pomylić. Większość jest do siebie łudząco podobna. Z tego też względu opiszę cały rodzaj. Główną cechą, po której można odróżnić od siebie większość z nich, to budowa ich czułków i długość poszczególnych członów.
Prężec to duży bzyg, który dorasta nawet do 15 mm. Jego ciało jest masywne, przez co sprawia wrażenie bardzo potężnej muchówki. Po całości jest czarno-żółty. Na głowie znajdują się długie jak na bzyga czułki, których jednak poszczególne człony są dość krótkie, zwłaszcza pierwszy.
Dużo łatwiejsze od odróżnienia od siebie poszczególnych gatunków jest rozróżnienie samicy i samca. Samica posiada oczy złożone oddzielone od siebie czołem, natomiast oczy samca są złączone. Tak więc na pierwszym i czwartym zdjęciu jest samica, a na drugim i trzecim samiec.
Muchówki te są zupełnie bezbronne ich jedyną ochroną są ich barwy. Prężce, tak jak wiele innych zwierząt wykorzystują mimikrę ( umiejętność upodobnienia się osobników bezbronnych do osobników jadowitych lub z jakiejś przyczyny groźnych, w tym przypadku są to osy).
Jest to jeden z pospolitszych przedstawicieli swego rodzaju, spotykany niemal w całej Polsce. Znaleźć go można na obrzeżach lasów i terenach trawiastych. Występuje od maja do sierpnia, przy czym najwięcej jest go na przełomie maja i czerwca.
Jajeczka składają pojedynczo na źdźbłach traw. Dorosłe prężce są melitofagami (osobnikami odżywiającymi się substancjami o dużej zawartości cukrów). Odwiedzają kwiaty, by spijać z nich nektar i zjadać pyłek, ale mogą również zlizywać z liści spadź mszyc. Jeśli chodzi o larwy, to ich rozwój nie należy do zbyt dokładnie poznanych.
Wśród naturalnych wrogów bzygowatych wymienić należy pająki i różne drapieżne owady. Znanym zabójcą bzygowatych jest cuchna nawozowa.
piątek, 14 sierpnia 2015
Borczyniec owocowy (Carpocoris fuscispinus).
Borczyniec jest to owad z rodziny tarczówkowatych, z rzędu pluskwiaków.
Bywa mylony ze swoimi kuzynami i to zupełnie niepotrzebnie gdyż jest bardzo charakterystyczny. Wystarczy spojrzeć na przedplecze tego gatunku. Po jego bokach znajdują się silnie wystające, zaostrzone i nieco podniesione do góry kolce. U reszty gatunków, wyrostki te są znacznie słabiej wykształcone, albo brak ich w ogóle. Borczyniec owocowy, osiąga od 10 do 14 mm długości. Co do jego ubarwienia, to potrafi być ono dość zmienne. Najczęściej jednak jest cały jasnożółty, jedynie jego półpokrywy mają różowawe zabarwienie, zaś kolce na przedpleczach, są czarniawe.
Gatunek ten należy do najbardziej pospolitych i rozprzestrzenionych pluskwiaków w naszym kraju. Można go zobaczyć na terenach trawiastych, ruderalnych, na terenach położonych blisko ludzi, szczególnie wiejskich. Ja tego osobnika spotkałam w przydomowym ogródku.
Zimuje jako imago (postać dorosła), dlatego dorosłe osobniki można spotkać dosyć wcześnie, bo już w kwietniu. W każdym stadium rozwoju borczyniec jest roślinożerny. Żywi się różnego rodzaju sokami roślinnymi, które wysysa za pomocą swego kłująco-ssącego aparatu gębowego. Z tego też powodu, najłatwiej jest go znaleźć na różnych roślinach, także owocach, z których bardzo chętnie wysysa soki. Często jednak, to sam pluskwiak może padać ofiarą drapieżników. Od czego jest jednak tajna broń borczyńca (i wielu innych pluskwiaków), czyli specjalne gruczoły, umieszczone na spodzie ciała, za pomocą których wydziela woń o nieprzyjemnym zapachu. To skutecznie odstrasza wielu amatorów owadziego białka, zwłaszcza ptaki.
czwartek, 13 sierpnia 2015
Bielinek bytomkowiec (Pieris napi).
Bytomkowca spotkać można niemal w każdym środowisku: skraje lasów, nieużytki, kwieciste łąki, różne zarośla, a także w pobliżu ludzi: w ogrodach, na działkach czy wręcz na trawniku przed blokiem.
W Polsce mamy kilka gatunków z rodziny bielinkowatych. Na tym blogu zostały już opisane dwa gatunki Bielinek kapustnik i Listkowiec cytrynek. Oprócz tych występują jeszcze Niestrzęp głogowiec, Bielinek rzepnik, Wietek i występujący rzadko, lokalnie w Tatrach bielinek bryonie. Ten ostatni jest bliźniaczo podobny do bielinka bytomkowca. Samice jeszcze idzie od siebie odróżnić, ale samce mogą rozpoznać tylko specjaliści.
Rozpiętość skrzydeł bytomkowca waha się w granicach 3,5 – 4,5 cm. Jest więc niedużym motylkiem, którego jednak można łatwo wypatrzeć.
Jego skrzydła są niemal po całości białe. Jeśli chodzi o wierzchnią stronę, to wierzchołki przednich skrzydeł są wyraźnie przyciemnione. Na przednim skrzydle samca, mamy dodatkowo jedną, czarną plamkę, u samicy zaś są aż dwie. Inna sprawa, że bytomkowiec rzadko pokazuje wierzch i woli siadać z zamkniętymi, dlatego szczególną uwagę warto zwrócić właśnie spód. Na nim mamy żyłki, które są charakterystycznie przyprószone czarno-zielonym nalotem. Intensywność takie przyprószenia jest różna. U bytomkowców występuje zmienność w intensywności ubarwienia, w zależności od pokolenia. To wiosenne (wylęgające się od połowy kwietnia do połowy czerwca) ma mocniejszy nalot od tego, które występuje latem (pojawiające się po początku lipca do połowy sierpnia). Ponadto, motyle pokolenia wiosennego są najczęściej znacznie mniejsze od tego, występującego latem.
Dorosłe motyle bardzo chętnie odwiedzają różne kwiaty, z których spijają nektar. Od czasu do czasu zdarza im się przysiąść na wilgotnej ziemi, z której to spijają różne płyny. Po kopulacji, samica składa po jednym jajeczku (rzadko w niewielkich grupkach) na spodzie liści rośliny żywicielskiej. Za tę może służyć bardzo wiele roślin z rodziny krzyżowych, chociażby rzeżucha łąkowa, stulisz lekarski, gorczyca polna, rukiew wodna, gęsiówka, smagliczka skalna i wiele innych. Kapustę i inne rośliny uprawne, wybiera naprawdę sporadycznie, dlatego właśnie trudno dopatrywać się w tym gatunku szkodnika, za jakiego często się go uważa. Zielone gąsienice, z żółtymi pierścieniami wokół przetchlinek, są niezwykle żarłoczne. Na początku pożerają puste osłonki jajeczek, z których się wylęgły. Później zaś zabierają się za liście, ale nie zjadają ich tak jak inne gąsienice. Zamiast zaczynać ich konsumpcję od krawędzi blaszki liściowej, wolą pożerać środek liścia. Po przepoczwarczeniu się, drugie pokolenie tych owadów zimuje właśnie w tej postaci, a dorosłe motyle pojawiają się gdzieś tak w połowie kwietnia.
niedziela, 9 sierpnia 2015
Toruń.
Dziś zupełnie z innej beczki. Przepraszam, że tak długo nie pisałam nowych postów. Niestety miałam ostatnio wyjazd. Udało mi się trochę pozwiedzać. Na dowód tego wrzucam zdjęcia z Torunia. Na pierwszym zdjęciu Wisła.
Ratusz.
Pomnik Mikołaja Kopernika przed ratuszem.
Kościół św. Ducha.
Dom Mikołaja Kopernika.
Wnętrze kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu.
czwartek, 30 lipca 2015
Złotawek złotawiec (Euthystira brachyptera).
Złotawek złotawiec jest gatunkiem euroazjatyckiego owada prostoskrzydłego, należący do rodziny szarańczowatych.
Jeśli chodzi o jego rozmieszczenie, informacje są dosyć sprzeczne. W niektórych źródłach widnieje, iż gatunek ten jest pospolity w całym kraju, w innych, że w Polsce występuje nielicznie, a jeszcze w innych, że pod koniec XX wieku rejestrowano wyraźny regres gatunku, który występował wyspowo, natomiast teraz występuje jego ekspansja.
Ciało osobników obu płci ubarwione jest jasnozielono, błyszczące. Wśród osobników tego gatunku mimo jednakowego ubarwienia wyraźny jest dymorfizm płciowy. Oprócz tego, że samica jest większa oraz mocniej zbudowana to, posiada również łuskowate skrzydła osadzone po bokach tułowia. Mają one zazwyczaj kolor różowy (bardzo rzadko żółtawe).
Samce złotawka złotawca są bardzo podobne wyglądem do samców złotawka nieparka, wyróżnia ich brak ciemnych plam na kolanach tylnych nóg. Samiec złotawka złotawca posiada dłuższe skrzydła sięgające do połowy odwłoka.
Złotawek złotawiec ma zredukowane skrzydła, bardzo rzadko zdarzają się osobniki w pełni uskrzydlone.
Spotykany w bardzo różnych siedliskach otwartych, zarówno wilgotnych łąkach jak i kserotermicznych murawach. Śpiew samców składa się z krótkich wersów, cichy, słyszalny maksymalnie z odległości 3 m. Samice składają białawe, wydłużone jaja w brązowych kokonach sklejających liście traw. Zwykle po 5-6 jaj w jednym.
Osobniki dorosłe można spotkać od czerwca do września.
wtorek, 28 lipca 2015
Jasieniec piaskowy (Jasione montana L.).
Jasieniec piaskowy jest to roślina zielna, dwuletnia lub wieloletnia. Jej wysokość może wynosić do 30 cm. Posiada wzniesioną łodygę, owłosioną na dole. Liście są drobne, zebrane w rozetkę, skrętoległe i zawsze owłosione.
Kwiaty mają jasnoniebieski kolor i zebrane są w gęste, kuliste kwiatostany na szczycie pędów. Główki kwiatów bywają różnej wielkości - zwykle 1,5 -2 cm.
Jasieniec piaskowy należy do rodziny dzwonkowatych. Jego inne nazwy to: jasieniec pospolity, jasionek, kolnik, pawiniec, pawiniec pospolity.
Główka kwiatu jest otoczona okrywą złożoną z licznych, zaostrzonych, grubo ząbkowanych, zielonych podsadek, dzięki którym kwiatostan przypomina pojedynczy kwiat.
Zwykle rośnie w miejscach suchych i piaszczystych, stąd też jego nazwa. Jest rośliną wskaźnikową gleb bez wapiennych. Kwitnie od czerwca do września i jest owadopylny. Owoc to 5-kanciasta, dwukomorowa torebka. Nasiona są rozsiewane przez wiatr.
Zawiera alkaloidy.
niedziela, 26 lipca 2015
Podłużnik (Tibellus oblongus).
Podłużnik należy do rodziny ślizgunowatych, natomiast w naszym kraju żyje dwóch przedstawicieli rodzaju Tibellus. Drugim z nich jest Tibellus martimus. Różnica polega na tym, że Tibellus martimus ma bardzo wiele, wyraźnych, ciemnych plamek, znajdujących się po bokach jego odwłoka i głowotułowia.
Podłużnik jest dość dużym pająkiem, ponieważ może dorastać do 1,5 cm. Jego ciało jest bardzo smukłe, a do tego mocno spłaszczone. Szczególnie rzuca się w oczy mocno wydłużony odwłok. Nogi są stosunkowo cienkie i rozstawione na boki (bardziej dotyczy samców, samice są większe i zazwyczaj mają grubszy i masywniejszy odwłok. Mnie udało się właśnie sfotografować samicę. Siedziała sobie spokojnie na liściu juki w moim ogródku.
Pod względem ubarwienia, podłużnik jest najczęściej biały, lub biało-szary, jednak zdarzają się osobniki brunatne, a nawet czerwonawe. Przez środek głowotułowia i odwłoka biegnie ciemny, dość wąski pas. Pająk ten często bywa mylony z darownikiem przedziwnym
Występuje praktycznie w całym kraju. Znaleźć go można głównie wśród zarośli i traw, dlatego najłatwiej go spotkać na łąkach, w pobliżu wód, czy na nieużytkach.
Podłużnik jest agresywnym drapieżnikiem, polującym aktywnie lub z zaskoczenia.
Jego łupem padają różne owady, często znacznie większe niż on sam (mogą to być jętki, chrząszcze, muchówki a nawet ważki).
Pająki te odbywają gody w lipcu. Samce aktywnie poszukują swych potencjalnych partnerek, lecz kiedy je znajdą muszą być bardzo ostrożne. Samice atakują wszystko, co małe i poruszające się, dlatego samce łatwo mogą się stać obiadem. Mimo wszystko, wielu samcom uda się szczęśliwie zapłodnić samice i ujść przy tym z życiem. Po odbytych godach, samica buduje schronienie ze źdźbła trawy, które zgina i łączy za pomocą pajęczej przędzy. W tak przygotowanym schronieniu buduje kokon, z którym następnie się zamyka i bacznie go pilnuje. Strzeże także młode pajączki, aż do chwili, gdy będą na tyle duże, by rozpocząć samodzielne życie.
Pająki te potrafią się świetnie maskować. Stosują do tego mimetyzm, czyli zdolność do upodabniania się do otoczenia. Dzięki swojemu ubarwieniu mogą one być całkowicie niewidoczne wśród traw. Samiczka którą spotkałam schowała się na spodniej stronie liścia. Pewnie liczyła, że sobie pójdę.
sobota, 25 lipca 2015
Zmorsznik czerwony (Stictoleptura rubra).
Zmorsznik czerwony jest to gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych, w Europie Środkowej występuje 18 gatunków zmorszników, jednym z najpopularniejszych jest właśnie zmorsznik czerwony.
Głównym środowiskiem życia tych owadów są skraje lasów lub leśne ścieżki. Nietrudno je zauważyć, gdyż mogą dorastać do 2 cm długości.
U zmorszników czerwonych bardzo wyraźny jest dymorfizm płciowy. Oprócz tego, że samica jest pękata oraz mocniej zbudowana (jak u większości owadów bywa), to różni się od samca barwą. Samica w przeciwieństwie do samca posiada czerwone pokrywy skrzydłowe oraz przedplecze (bardzo rzadko zdarza się czarne, naprawdę rzadko).
Samiec jest smuklejszy, ma czarne przedplecze, a jego pokrywy skrzydłowe są żółte lub żółtobrunatne. Zatem określenie "czerwony" odnosi się tu bardziej do samicy.
Zmorsznika czerwonego od innych zmorszników możemy odróżnić również po kolorze odnóży. U zmorsznika czerwonego są one dwukolorowe: czarne i pomarańczowe lub czerwonawe. Ponadto zarówno u samca, jak i u samicy bokach przedplecza brak kolca, głowa i czułki czarne, a pokrywy na końcach ukośnie wycięte z zewnętrznym końcem bardzo ostro wyciągniętym do tyłu.
Larwy tego owada żerują głownie w zmurszałym drewnie, natomiast dorosłe owady możemy spotkać m.in na roślinach kwiatowych.
Subskrybuj:
Posty (Atom)