niedziela, 31 maja 2015

Cykoria podróżnik (Cichorium intybus L.).



Inne nazwy: cykoria zwyczajna, batogi św. Jana, kozi mlecz, podróżnik lekarski, podróżnik błękitny, podróżnik polny, popie rurki, podróżnik pospolity, miododajna królewna. Nazwa podróżnik wzięła się stąd, że rośnie często na pastwiskach, łąkach, miedzach, przy drogach, jakby „chciała podróżować”. 
Kwiaty otwierają się tylko rano ok. godziny 6 lub 7, a zamykają się koło południa; szybko więdną. Jeśli występuje na suchych miejscach, zrzuca część liści aby zmniejszyć powierzchnię parowania. W ten sposób chroni się przed wysychaniem. 
Roślina jadalna -  młode listki można dodawać do sałatek, ze względu na zawartość witamin C, B i mikroelementów; korzenie po ususzeniu, zmieleniu i uprażeniu do dziś używa się jako surogatu kawy. Przy prażeniu zawarta w korzeniu inulina przemienia się w związek o aromacie przypominającym kawę. 
Roślina ozdobna – często sadzi się w zegarach kwiatowych z powodu regularnego otwierania się i zamykania kwiatostanów. 
Według legendy kwiaty cykorii swój niebieski kolor zawdzięczają oczom dziewczyny, płaczącej za straconym ukochanym. 

sobota, 30 maja 2015

Łabędź niemy (Cygnus olor).



 Łabędzie nieme mają bardzo dobry słuch i wzrok. Gatunek ten pozostaje większość czasu niemy, jak wskazuje na to nazwa, jednak nie znaczy to, iż nie mogą wydawać z siebie głosów.
Dorosłe samce potrafią czasami syczeć, prychać lub szczekać jak szczenięta lub nawet gwizdać, jakkolwiek dźwięki te nie są wysokie, ani głośne z powodu prostej tchawicy. Także podczas lotu ptaki wydają dźwięki, jednak są one wynikiem pracy skrzydeł, a dźwięk ten który jest bardzo dobrze słyszalny jest opisywany jak melodyjne mruczenie lub tętnienia. Osobniki tego gatunku do komunikacji używają także mowy ciała, np.: aby zamanifestować swoją gotowość bojową samce wystawiają łukowato nad grzbietem pióra drugorzędowe skrzydeł.



poniedziałek, 25 maja 2015

Skoczek zielony (Omocestus viridulus).


Ubarwienie skoczka zielonego ma to do siebie, że jest znacznie jaśniejsze niż u kuzynów (oczywiście nie jest to ścisła reguła i mogą nam się trafić niespodzianki w postaci ciemniej ubarwionych skoczków zielonych), jednak możemy spotkać różne warianty. Występują bowiem okazy o barwie oliwkowej, zielonej, żółtawej z brunatnymi plamami … ba, mogą się nam trafić nawet różowe osobniki! Ciekawą cechą skoczków jest zielona barwa wierzchniej części ciała, ciągnąca się od głowy, przez przedplecze aż po końcówki skrzydeł (stąd też jego polska nazwa). Taki zielony wierzch ciała mają wszystkie gatunki skoczków, jednak potrafią być odstępstwa także od tej reguły
Samiec skoczka zielonego jest urodzonym grajkiem. Dźwięki wydaje poprzez pocieranie ostatniej pary nóg (na udach znajdują się specjalne guzki), o swoje skrzydła (na brzegach których znajduje się gruba, sztywna żyłka). Robi więc to zupełnie inaczej niż „prawdziwe” świerszcze oraz pasikoniki, które do wydawania dźwięków, używają wyłącznie pocieranych o siebie skrzydeł. Zjawisko wydawania tego typu dźwięków, fachowo określane jest jako strydulacja. Samo to jak brzmi wydawany przez niego dźwięk jest bardzo ciekawe, ponieważ dzięki temu można zidentyfikować z jakim gatunkiem mamy do czynienia. Ten wydawany przez skoczka zielonego przypomina szybko tykający zegarek. Na początku, dźwięk ten narasta, na co nakłada się charakterystyczne tykanie. Całość trwa jakieś 10-20 sekund.


niedziela, 24 maja 2015

Bagnik przybrzeżny (Dolomedes fimbriatus).


Osiąga do 22 mm długości (wraz z odnóżami do 7 cm). Samice nieco większe od samców. Ubarwienie brązowe z charakterystycznymi dwoma białymi pasami po bokach głowotułowia i odwłoka.
Żyje w bezpośredniej bliskości wody (brzegi rzek i jezior, podmokłe łąki, lasy bagienne), umie poruszać się po jej powierzchni oraz nurkować. Żywi się wodnymi owadami oraz rybami do wielkości ciernika, kijankami, a nawet dorosłymi żabami. Nie buduje sieci, poluje aktywnie. W zachodniej Europie gatunek ten jest bardzo rzadki, w wielu rejonach wymarły, natomiast w Polsce wciąż stosunkowo liczny. Występuje również – choć w niezbyt dużej ilości – w Azji i na północy Afryki

czwartek, 21 maja 2015

Żarnowiec miotlasty (Cytisus scoparius).


Krzew o wysokości do 2 m, zrzucający dość wcześnie liście, czasami już w lecie. Występuje w całym kraju. Rośnie na przydrożach, wrzosowiskach i w piaszczystych lasach.
Żarnowiec zakwita w maju i czerwcu, kwiaty są żółte i dość duże motylkowate. Jest rośliną miododajną.
Dawniej na wsiach z gałązek żarnowca miotlastego sporządzano miotły. Wykazuje przystosowanie do życia w ciężkich warunkach: dzięki symbiozie z bakteriami korzennymi zapewnia sobie niezbędną ilość azotu niezależnie od jego ilości w glebie, a drobne liście ginące w czasie suszy powodują oszczędną gospodarkę wodną.

środa, 20 maja 2015

Biegacz fioletowy (Carabus (Megodontus) violaceus).



Biegacz fioletowy jest dość pospolitym gatunkiem na terenie całej Polsce, jednak ze względu na nocny tryb życia, nie zawsze jest często widywany. Występuje głównie w lasach różnego typu, przy czym zdecydowanie preferuje te o charakterze wilgotnym.
Podobnie jak inne biegacze z rodzaju Carabus, biegacze fioletowe są drapieżne. Polują głównie na nagie ślimaki, larwy owadów i dżdżownice. Gdy nadarzy się okazja, zjadają także padlinę. W poszukiwaniu ofiar, biegacze przeczesują ściółkę leśną, ale wychodzą także na leśne drogi. Przy ich poszukiwaniu, w dużej mierze kierują się węchem, a kiedy już coś wyniuchają, w ruch idą bardzo potężne żuwaczki, ale nie tylko. Biegacze, by móc skonsumować pokarm, zmuszone są do polania go sokami trawiennymi, które ją… upłynnią i dopiero po tym zabiegu, biegacze przystępują do konsumpcji.
Jeśli chodzi o ochronę gatunkową, to w październiku 2014 r, biegacz fioletowy został zdjęty z listy gatunków chronionych.

poniedziałek, 18 maja 2015

Polowiec szachownica (Melanargia galathea syn. Agapetes galathea).


Polowiec szachownica to jedyna w Polsce rusałka o białych skrzydłach. Spotykany na łąkach, zboczach, skrajach lasów i również wysoko w górach.
Najczęściej można go zobaczyć na kwiatach driakwi oraz ostów. Samica składa jaja w locie. Dorosłe owady występują w lipcu i sierpniu.  Polowiec szachownica jest jedynym przedstawicielem podrodziny oczennicowatych nieposiadającym na górnej powierzchni skrzydeł "pawich oczu".  





piątek, 15 maja 2015

Bogatka zwyczajna (Parus major).


Gatunek niewielkiego, częściowo wędrownego ptaka z rodziny sikor. W przeciwieństwie do niektórych sikor obie płci bogatki ubarwione są niemalże jednakowo, ale jednak występują różnice w upierzeniu.
Samiec wyróżnia się szerszym i dłuższym (wychodzącym od gardzieli po ogon) czarnym paskiem na żółtej piersi i brzuchu oraz błyszczącą czarną głową i karkiem. Samice mają bardziej matową głowę i czarny pasek na spodzie ciała kończy się już na wysokości nóg. Obie płci są zbliżonej wielkości. 
Jaja wysiadywane są przez okres 13-14 dni przez samicę. W szczytowym okresie sezonu rodzice mogą odbyć ponad 1000 lotów do gniazda w trakcie 16-godzinnego dnia. Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową.


środa, 13 maja 2015

Bodziszek łąkowy (Geranium pratense L.).


To zdjęcie zrobiłam rok temu w wakacje w okolicach Gór sowich. 
Rodzimym obszarem jego występowania jest Europa i Azja, ale rozprzestrzeniony jest też poza obszarem swojego naturalnego występowania i uprawiany jest w wielu krajach świata. W Polsce roślina średnio pospolita na całym niżu, częściej występuje na południu, w górach po regiel dolny. W warunkach naturalnych spotkać go można na wilgotnych łąkach, pastwiskach, przydrożach, rowach i zaroślach. Występuje na glebach żyznych, azotolubnych często zasobnych w wapń. Preferuje stanowiska półcieniste. Kwiaty bodziszka wykonują swoiste ruchy: podczas kwitnienia szypułki kwiatowe wyprostowują się, po zapyleniu kierują się w dół, po czym w czasie dojrzewania nasion ponownie się wyprostowują wyrzucając nasiona. Z pyłku bodziszka można uzyskać zielony barwnik. Zwierzęta nie jedzą bodziszka, więc często spotyka się go na pastwiskach.

poniedziałek, 11 maja 2015

Rusałka admirał (Vanessa atalanta).


Rusałka admirał jest jedną z największych polskich rusałek. Rozpiętość skrzydeł sięga 6 cm. Jesienią dorosłe admirały odlatują na południe. Znajdują tam cieplejsze zimowiska. Cześć osobników zimuje w Polsce.
Możemy je wtedy spotkać m.in. na strychach.  
Gąsienice żywią się pokrzywą, chmielem zwyczajnym czasem ostrożeniem. Imago natomiast słodkim sokiem z przejrzałych owoców.



niedziela, 10 maja 2015

Przestrojnik trawnik (Aphantopus hyperantus).


Przestrojnik trawnik, tak jak wszystkie rusałkowate na swoich skrzydłach posiada tzw. oczka. Ich górna strona ma kolor ciemnobrązowy; u samic występują na przednim skrzydle 3, a u samców 2 oczka. Na spodniej stronie skrzydła tylnego niezależnie od płci jest 5 oczek. Spotkać je można na wielu kwiatach zwłaszcza tych fioletowych. Prawie zawsze motyle te mają złożone skrzydła, rozkładają je tylko wtedy gdy jest zimno i słonecznie. Samica składa jaja w charakterystyczny sposób; nie na rośliny lecz podczas lotu. Wylęgające się larwy żerują na trawach.  

sobota, 9 maja 2015

Żaba wodna (Pelophylax kl. esculentus, syn. Rana esculenta, właśc. Rana kl. esculenta).



Zdjęcie zrobiłam podczas ostatniej wycieczki do ogrodu botanicznego. Uważana jest za hybrydę żaby jeziorkowej i śmieszki. Jej ubarwienie jest zmienne - zielone w najróżniejszych odcieniach, zawsze jednak występuje jasnozielona pręga biegnąca wzdłuż grzbietu. Ma wielu naturalnych wrogów. Jest bardzo odporna na zanieczyszczenia, zamieszkuje nawet silnie zdegradowane siedliska w pobliżu ludzkich siedzib. Żyje długo, bo aż 14 lat. W Polsce od 18. października 2014 roku objęta jest częściową ochroną gatunkową, wcześniej ochroną ścisłą.

piątek, 8 maja 2015

Szczawik zajęczy (Oxalis acetosella L.).


Ludowa nazwa tej rośliny to "Zajęcza kapusta". Jest pospolitą byliną z rodziny szczawikowatych. Rośnie w cienistych lasach wyjątkiem najwyższych partii górskich.
 W słoneczne dni oraz w nocy sercowate listki szczawika składają się. Zjawisko to zwane jest snem roślin i przyczynia się do regulacji wyparowywania wody. Kwitnie od kwietnia do maja nim rozwiną się liście na drzewach. Czasami zdarza się jej kwitnąć również jesienią. 

czwartek, 7 maja 2015

Paź królowej (Papilio machaon).



Paź królowej należy do najbardziej wyrazistych motyli, występujących w otaczającym nas krajobrazie. Rozpiętość jego skrzydeł sięga nawet do 80 mm. 
Zależnie od stadium owada menu jest zróżnicowane.
Gąsienice żerują na liściach roślin baldaszkowatych np. marchwi, koprze, pietruszce,  natomiast w stadium imago, paź królowej żywi się nektarem kwiatów. 
W ciągu roku występują zazwyczaj dwa pokolenia pazia królowej. Owad zimuje w stadium poczwarki. Wiosną już w kwietniu pojawiają się pierwsze motyle. Składają one jaja na roślinach żywicielskich, jaja dadzą początek nowemu pokoleniu. Motyle z drugiego pokolenia zaczną pojawiać się od lipca do sierpnia. W niektórych cieplejszych regionach może pojawić się trzecie pokolenie motyla, a w chłodniejszych tylko jedno. Dorosły motyl może przeżyć zaledwie do kilku tygodni. 

Listkowiec cytrynek (Gonepteryx rhamni).


Jest to jedyny europejski motyl zimujący w opadłych liściach. Cytrynowo- żółty z brązowo- pomarańczowymi plamkami jest tylko samiec, samica ma podobne plamki ale jest znacznie mniej jaskrawa. 
Nazwa "Listkowiec" wzięła się z tego że zimuje w opadłych listkach, a "cytrynek" nie tylko od koloru ale i zapachu, jego skrzydełka pachną cytryną. Wiosną można zaobserwować tańczące w powietrzu cytrynki - to ich gody, samica leci zawsze pierwsza a za nią w niewielkiej odległości samiec, samica wykonuje powietrzne ewolucje, które samiec bezbłędnie powtarza, czasami zdarza się, że za samicą lecą 2 samce.
Motyl ten jest jednym z najbardziej długowiecznych motyli Europy. Żyje do jedenastu miesięcy.

wtorek, 5 maja 2015

Zawilec gajowy (Anemone nemorosa L.)


Kwitnie od marca do maja, zależnie od pogody. Zapylany jest przez owady, ale występuje też samopylność.
Starożytni Rzymianie zbierali pierwsze kwitnące okazy zawilców, traktując je jako talizman chroniący przed wszelkimi chorobami.
W kulturze starożytnych Chin oraz Egiptu przypisywano zawilcowi symbolikę śmierci i choroby.
O leczniczych i jednocześnie trujących właściwościach zawilców wiedziano już w starożytności, pisał o tym już m.in.  Hipokrates.
Ze względu na wolne tempo rozprzestrzeniania zawilec gajowy uważany jest za roślinę wskaźnikową dawnych lasów.      

Żaba trawna (Rana temporaria).



Należy do tzw. żab brunatnych. Jest dość pospolita, często spotykana w lasach. Osobniki dorosłe są mięsożerne. Polują zmierzchem i nocą.
Podczas sezonu godowego ich podgardle przybiera niebieskawą barwę.
W przypadku starych, dużych osobników odnotowano zachowania kanibalistyczne względem młodych.

poniedziałek, 4 maja 2015

Pająk kwietnik (Misumena vatia)



Zdjęcie zostało zrobione rok temu w wakacje. Widać na nim samicę kwietnika, świadczy o tym jej rozmiar, a także barwa.
Samice tych pająków posiadają zdolność do zmiany ubarwienia. Może być ono białe, żółte lub brązowawe. Zajmuje im to od 6 do 25 dni.


Las późnym popołudniem.



Hej wszystkim. Na tym blogu będę umieszczała zdjęcia amatorskie. Liczę na komentarze.