Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Ważki. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Ważki. Pokaż wszystkie posty

środa, 22 lipca 2015

Straszka pospolita (Sympecma fusca).


Straszka pospolita należy do rodziny pałątkowatych, należących do ważek równoskrzydłych. Rodzina ta liczy dziś około 150 gatunków. W Polsce żyje 8 gatunków z tej rodziny owadów. W Europie mamy 9 gatunków z tej rodziny w dwóch rodzajach. Rodzaj straszek reprezentują zaledwie 2 gatunki straszka pospolita i rzadsza oraz od 2014 roku chroniona częściowo straszka syberyjska.
Ich długość ciała wynosi do 37 mm, a rozpiętość skrzydeł do 44 mm. 
Prowadzą one skryty tryb życia. Ich zielono-beżowe barwy letnie są barwami maskującymi wśród letnich zielonych traw i przesuszonych źdźbeł. Barwy zszarzałe po zimie doskonale maskują te ważki na tle suchej, zeszłorocznej roślinności. 
Początkowo, tuż po przeobrażeniu się, straszki mają słomkową barwę ciała. Później jednak stają się brunatne, przy czym spód tułowia i odwłoka jest jaśniejszy niż reszta. Na wierzchnich segmentach mamy ciemne plamy, tworzące wspólnie biegnący przez środek odwłoka pas. Skoro o pasach mowa, to najważniejsze są te na boku tułowia. U straszki syberyjskiej górny, ciemny pasek jest znacznie szerszy, niż drugi ciemny tuż pod nim. Do tego ten górny ma skierowany do dołu kwadratowy„ząbek.”To ważna cecha, która pozwala nam odróżnić ten gatunek od straszki pospolitej, u której oba pasy mają podobną szerokość, a ten górny jest pozbawiony „ząbka.”




U straszek odróżnienie samiczki od samca nie jest proste. W przeciwieństwie do wielu innych ważek, obie płci straszek mają niemal takie same ubarwienie, więc ono nam tutaj nie pomoże. Za to zakończenie odwłoka jak najbardziej. Samiec na jego końcu ma białe przysadki odwłokowe, przypominające małe szczypce. U samiczki przysadki odwłokowe również są białe, ale mają zupełnie inny kształt. Z wyglądu bliżej im bowiem do maleńkich płatków, albo listków. Oprócz tego u samicy występuje pokładełko nieco wystające poza segment 10., tak więc na pierwszym zdjęciu widzimy samiczkę, a na drugim samca.
Straszka pospolita, podobnie jak jej rzadziej spotykana, chroniona „siostra”, straszka syberyjska  jest ważką zimującą u nas w postaci imago. To dwie pod tym względem unikalne ważki na obszarze Polski. Przeobrażenie ich następuje w połowie lata i aż do chłodów straszki zajmują się głównie polowaniem. Zimę spędzają hibernując, często oszronione i ukryte w zeschłej roślinności. Podczas dłuższych okresów ociepleń można je spotkać w środku zimy. Na początku wiosny przeżywają okres godowy, trwający aż do maja. Imagines giną w maju-czerwcu. Już po dwóch, trzech miesiącach larwy rozwijające się w ciepłych, płytkich wodach są gotowe do przeobrażenia.
Występuje w całym kraju, oprócz obszarów górskich powyżej 400 m n.p.m., rzadsza jest na północnym wschodzie kraju.



czwartek, 16 lipca 2015

Żagnica okazała (sina) (Aeshna cyanea).


Żagnice są to największe polskie ważki. W naszym kraju mamy ich 9 gatunków. Rzadko kiedy można je spotkać siedzące na jakiś roślinach, gdyż są bardzo wytrwałymi lotnikami. Zaś swoim lotem wzbudzać mogą zainteresowanie, a także niepokój, na szczęście jest zupełnie niegroźna. Żagnica okazała jest jedną z największych ważek wraz z husarzem władcą i żagnicą wielką.
 Długość żagnicy sinej wynosi 8 cm, natomiast rozpiętość skrzydeł może wynosić nawet 10-11 cm. Występuje dymorfizm płciowy, samiec jest 
niebiesko-zielono-czarny, u samicy kolor niebieski nie występuje oraz jej nogi są brązowoczarne, a u samca czarne. Ważka ta wykazuje znaczną zmienność ubarwienia, min. w zależności od płci i wieku.


   

Osobniki dorosłe możemy obserwować od czerwca do listopada. Początkowo po pojawieniu się w czerwcu poluje przez kilka tygodni z dala od wody, często w lasach. W sierpniu powraca nad wodę, aby się rozmnożyć. Pojawiają się też szybko nad świeżo założonymi stawikami ogrodowymi i jeśli tylko są one właściwie urządzone, wkrótce składają do nich jaja, Rozwój larwalny żagnicy okazałej trwa dość długo, bo aż  2 lata.
Występuje pospolicie nad wszelkimi wodami stojącymi.
Zarówno larwy, jak i dorosłe żagnice są drapieżne. Pierwsze z nich polują na niewielkie zwierzęta wodne, głównie bezkręgowce, natomiast drugie łowią w locie komary, ślepaki, motyle i inne owady, także ważki.


  

czwartek, 2 lipca 2015

Szablak krwisty (Sympetrum sanguineum).




Szablak krwisty – to najbardziej znany przedstawiciel szablaków i jeden z najbardziej charakterystycznych… do tego stopnia, że naprawdę trudno go pomylić z innymi gatunkami.
Samiec szablaka krwistego ma jaskrawoczerwone, wręcz krwiste ubarwienie, co wyróżnia go spośród innych szablaków. Czerwień jednak nie ogranicza się tylko do odwłoka. Również czoło tej ważki jest wyraźnie czerwone, co różni go od samców innych, podobnych gatunków. Między oczami, a czołem, brak charakterystycznego dla wielu gatunków, czarnego szwu.
Inną ważną cechą są jednolicie czarne nogi, bez zbędnych, żółtych dodatków. Ponadto, na 8 i 9 segmencie odwłoka znajdują się czarne plamki, zaś po jego bokach są umieszczone czarne linie, podkreślające jego ostre brzegi. 
Samica szablaka ma barwę żółto-brązową, bądź nieco rzadziej czerwonawą. Na spodzie jej odwłoka często znajduje się szary nalot. W odróżnieniu od samca, samice mają jasno-żółty nadustek oraz czoło, jednak ich nogi, także mają jednolitą, czarną barwę. Ważki obu płci osiągają wymiary od 3,4 do 4 cm, zaś rozpiętość skrzydeł to jakieś 5,5-6 cm. Szablak ten jest jednym z naszych najpospolitszych gatunków. Często można go spotkać na różnych trawiastych obszarach, gdzie chętnie wygrzewa się na uschniętych kłosach traw lub gałęziach krzewów i drzew. Ważki te możemy spotkać od czerwca bądź lipca (z tym to różnie bywa) aż do końca października. Szczyt ich aktywności przypada na sierpień i wrzesień. Gody odbywają się w locie nad powierzchnią wody, ale także na krzewach lub innych niewysokich roślinach. Połączone w tandem szablaki krwiste podczas składania jaj niemal zanurzają się w wodzie. Samica składa zapłodnione jaja na powierzchni wody wykonując naprzemienne ruchy odwłokiem. Samiec w tym czasie (zwykle w II etapie składania jaj) znajduje się w pobliżu, by chronić samicę przed zbliżaniem się jakichkolwiek samców. 
Zapłodnione jajeczka (białe) bywają też zrzucane na np. mech torfowiec, trawę i inne rośliny, które tylko wiosną zalewane są przez wody roztopowe. Jaja szablaków pozostają przez zimę w miejscu gdzie zostały złożone i dopiero wiosną dostają się do wody. Wówczas rozwijają się z nich larwy i jeszcze tego samego roku przeobrażają się w osobniki dojrzałe.